Ç10182017

Last updateÇ, 08 İyul 2015 11pm

Back Burdasız: Home AZƏRBAYCAN Dünya qadınlar Günü və qadın Haqları – Leyla Mola

Dünya qadınlar Günü və qadın Haqları – Leyla Mola

İstifadəçi səsi:   / 0
PisƏn yaxşı 

8 Mart günü Dünya qadınlar Günü olaraq qutlanır . bu günün var olması ve düşüncesi ilk dəfə, 26-27 Ağustos 1910’da Danimarkanın Kopenhag şəhrindində düzenlenen Uluslararası Sosyalist qadınlar Konferansinda ortaya atılıb və qəbul edildib . Birləşmiş Millətlər Gənəl qurulu, 1977 ilində da, , bu günü, Dünya qadın Haqları ve Uluslararası Barış Günü olaraq qabul etdi.

Burada “Uluslararası Barış Günü” ifadesi önemlidir. Çünkü çox açıqdır ki, dünya nüfusunun yarısını təşkil edən qadınlara eşit və bərabər haqlar verilmedikce, dünyada barışın sağlanması mümkün değildir. qadın haqları qavramı özellikle 19 yüz ilində böyük önem qazandı. qadınların başlıca problemlerin belə siralamaq olar.  1 - Bir çox ölkenin huquqi(miras huququ ve medeni huququ) yasalarında qadın erkek ayrımı olması.  2 - Dünyada qadınların eğitim - öğretim haqqından yoxsul və ya ikinci planda saxlanılması. 3 - qadınlara yönəlik fiziki şiddət və psikolojik basqının ən çağdaş ölkələrdə bilə tam anlamila qırılamamış olması. 4 - İş və çalışma həyatında erkekler ve qadınlara ayrımcılıqlar olması. 5 - Dünyada birçox bölgələrındə, qadınların həyat yoldaşı(eş) seçmeə, evlilik, boşanma və digər təməl mədəni haqlarının tanınmaması. Bu başliqlar qadınların əsas probləmlərindən sayılır bu ayrımcılıqlar yalniz gəlişməmiş ölkələrdə görünməməktədir bəlki ən gəlişmiş ölkələrdə gözə çarpır. Birləşmiş millətlərin Kadınlarla ilgili çox fazla araştırmalarına görə: 1. Dünyadakı işlərin %66’sı qadınlar tarafından görülür.  2. Buna qarşı qadınlar dünyadaki toplam gəlirin ancak %10’una sahibdirlər. 3. Dünya’daki mal varlığının isə % 1’inə sahiblər. 4. Başqa bir deyimlə dünyadaki işlərin % 34’ü ərkəklər tərəfindən görülür amma ərkəklər dünyadaki toplam gəlirin % 90’ına və toplam mal varlığının % 99’una sahibdirlər. Bu araşdırmalar görə qadin haqlarının nə qədər yox saylması və əzilməsi açıkqca görünməkdədir . bu sunuclar əsasında qadınlaröz haqlarını qorumaqda və uluslararası çalişmalarını daha çox aktiv halə gətirməlidirlər. qadın haqlarını tələb etmə mücadiləsində ilk öncə özünü tanımalı vedəyər verməlidirlər. Qadın necə olmalı və qadenın özelliklerini nədir?  Burda qadınların necə olmalarını və özəlliklərinin bir qısmını vurğulamaya çalişmışam. Qadın necə olmalı? Qadının hər şeydən önceə, sözü doğru, ruhu aydınlıq olmalı, Duruşu, oturuşu, yürüyüşü abartılı olmamalı , bəsit hiç olmamalı, qadın sadəlikdən ibarət olmalı . gözəllik alışqanlığı olmaq yerinə o gözəlliğə ağıl və məntiqdə qatabilməldir. Qadın həyatın hər alanından məsəla kültürdən, politikadan, ekonomidən xəbərdar olmalı və hər alanda özünü gəlışdirmelidir. yeri geldiğinde qadın söz dinləməli və yeri gəldiğində xanım olaraq sözünün geçirməsini bilməlidir. Qadın sadcə ana və eş olabilmək dəgil,uşaqlarına və eşinə(həyat yoldaşına) nə qədər dəyər verib, sahib çıxmasıni bilməkdir. Qadının bəzi özəllikləri : Bir qadın güclüdür...Hətta ərkeklərdən çox daha güçlüdür. Amma gücünü hər zaman ortaya qoymasını sevməz. qadın İstər ki, ərkəğin gücü özünə huzur versin.. amma qadın gücünü göstərmək istədiğində onu kimsə əngəlləyəməz. Qadın sevgi mədənidir. Sevdiklərindən rahatcasına ayrılamaz. Onları heç üzməz. qadın Zor sevər; ama, tüm qəlbilə sevər.  qadın yalnızdır. qadınların özlərinə aeid bir dünyaları vardır və orada her zaman yalnızdılar, O dünyaya kimsənin girməsinə izin verməzlər . Hiçbir güc o dünyanın qapısını qıramaz . Yalnızlıq onların ən güvənlı sığınaqlarıdır. Oraya nə zaman girəcəğinə, nə qadar qalacağına hər zaman özləri qərar verirlər.  necə ki təbiət 4 unsur ( hava, topraq, su, ateş )dən olüşür qadında aynı təbiət kimidir.  qadın havadır həyat verir canlandirir qadın topraqdır umudun bitdigi anda umud verir sorunlara çarə olur. qadın su kimidir həyat bağişlar və yenilər. qadın atəş kimidir. qadın zatən içində varolduğumuz Təbiətin özüdür.  Qadın Haqları ; Qadın-ərkək eşitsizliği, içində olduğumuz 21. Yüz ildə, hələdə ən önəmli sorunlarındandir. qadınların toplumsal yaşama eşit bir şəkildə qatılma mücadiləsi, yüz illərdir sürməkdədir. Iranda qadın haqları İranda qadınının toplum hayatındakı yeri hər zaman bir olmamışdı. Hətta bugün bələ, dünyanın ən mədəni ölkələrində qadın huququ tartışma ve tənqid məsələsidir.  Iranda sözdə islam və şəriət qanunlarila yönətilən bir ölkədə olsa , qadınların sosyo-ekonomik, yasal və siyasi haqlar baxımından ikinci sınıf vətəndaş muamilə görünməsi bir gərçəkdir. Və bunun nədənlərinə baxdığımızda, iranda bəzi önəmli xususlar gözə çarpır…. Iranın anayasasina əsasən , “qadınla ərkək yasalar önündə eşit haqlara sahibdir” hökmü yer alsa belə, sonuc olaraq o yasaların mutləqa şəriətlə uygunluğu arandığından, uygulamada bu eşitliği gərçəkləştirmə olanağı yox.  Iran Toplumunda egəmən güç olan dini liderlerin fetvaları, bütün yasalardan daha güçlü bir etkisi vardir. Iran toplumunda gənəl qəbul görən anlayış, ərkəklərin qadınlara görə daha üstün olduğudur... Aeilədə bu prənsibi üzərinə qurulmuşdu. Bir ərkək maddi durumu müsaeid olursa dört qadın alabilər, qadının buna eitiraz heqqı olanmaz. Iran toplumunda ərkək hər zaman egəmənliğini göstərib və krallığını qurup. Məhkəmələrdə iki qadının şahidliği ilə bir ərkəğinkinə aynı sayılıyor; erkek istediği zaman qadını boşaya biler ama qadının böyle bir haqqa sahib değildir... Eşit həqq verməq yerinə həqlərin bərabər şəkildə qorunduğu İran’da siyasi ağırlığı çox olan Anayasa qoruyucular Konseyi, qadınların üzərində adəta bir qara bulut olub. İran Anayasası’nın 20. Maddəsi, “qadın və ərkək bütün vətəndaşların yasalar tərafındən eşit şəkildə qorunduğunu” və “İslami kritərlərə uygun bütün siyasi, ekonomik və kültürəl haqlara sahib olduklarını” hükme bağlayır. Yəni burada diqqətə almamız budur ki ərkək ya da qadın bütün vətəndaşlar “bərabər haqlara” sahib dəğil, İslami kritərlərə uygun olaraq sahip oldukları haqların qorunmasında eşitlər. Anayasanın bütünündə də hâkim olan anlayış bu şəkildədir. İran’la ilgili bəlirtilməsi gəreəkən bir özellik də, ülkədə Anayasa qoruyucular Konseyi adlı bir qurumun varlığı. Yasaların anayasa və şəriət ilə uygunluğunu dənətləyən bu konsəyin, məclis qararlarını veto yətgisi var. Iranda uşaqlarin Velayətı annəyə verılməz İran’da boşanan ya da dul qalan bir qadın, uşaqlarının velayətini ən çox 7, ərkək uşaqlarin velayetini ise ən çox 2 yaşına qədər əlində tutabilər. uşaqlarin velayəti, bu yaşdan sonra babalarına ya da babalarının aeiləsinə geçir. Ayrıca qadınlar bəlli bir yaşa qədər uşaqlarin velayətini əlində tuta bilsədə, o sürə içində belə uşaqlarin həyatiyla ilgili önəmli qərarlar yinə babanın aeiləsi tərəfındən verilir. İran’da boşanan qadınlar yenidən evlənəbilər. amma bu durumda uşaqlarin əldən vermə təhlükəsi var. Baba yada babanın aeiləsi, uşaği neçə yaşında olursa olsun, velayətini taleb edəbilər. qız uşaqlarinda babalarından qalan mirasın ərkək uşağina görə yarısını ala bilər yəni qız bir ərkək 2 paya mirasdan alabilir.  Irand qadınların Geyim ve qiyafətı qadınlar, İslami qurallara uygun giyinməq zorunda. qıyafetleri, bədəninin şeklini bəlli etməyəcək şəkildə bol olmalı baş örtusı qullanmalılar,ama gənc necə çarşaf yerinə dizlərinə qədər paltolar və pantolon giyməyi tərcih edirlər. Ama 2005’dən Ahmədinejad’ın seçilməsindən bu yana, qiyafət qonusunda çox basqı uygulanır. Rengli başörtülər, dar paltarlar giymək yasaqlanıb.Və Bu quralların dışına çıxanlara axlaq polisi tərəfındən qamçı, para və həbs cəzaları veriləbilir. Iranda qadına yönəlık haqsızlıqlar bunlarla sınırlı dəgil ama bizim əsil işimiz hər şeydən öncə öz xalqımız və Güney Azərbaycan da olan qadınların haqlarını savunmaq ve qorumaqdir sonra qadınların uluslararası haqlarını tələb etmək mücadiləsinə başlamaqdir . Bu qonu ilə ilgili bu gün bizim xalq qurtuluş mücadiləsi içərisindədir və bu mücadilədə yalnız siyasi anlamda yetərli dəğil. Biz bu qurtuluş mücadiləmizlə bərabər hər alanda özümüzü gelişdirmemiz lazım, və ərəb cahıliyətinin örf ve adətlərinin yerinə toplumuzu her türlü mezheb ve düşüncələrdən arınmış ve laik esasları üzərinə qurulması, yaşam tərzı və yenı həyata baxış şəkilləri ilə də dəgişməsini gerekli olduğunu inanıram . Bunun üçün hər şeydən öncə qadına aeilədə və toplumda doğal haqlarının verilməsi gərəklidir. Bu arada türk millətinin örf adətlərini tanıtmaq və tanımaq çox önəmlidir. Baxdığımızda türk tarixində harda xan varsa xatunda var və bilikdə böyük işləri başarmışlar. Və həyatın hər alanında qadınlar və erkəklərlə bərabər omuz omuza çalişmaları və həyat mücadiləsı vermələri gərəkilidir.